Blog Image

zandkorrels

Lezen, schrijven, observeren.

Ik wil zandkorrels, steentjes en rotsblokken taal rondstrooien.

DOEN

Uncategorised Posted on vr, februari 07, 2020 17:47:35

Het was poëzieweek, dus gewoontegetrouw kocht ik een dichtbundel. Het is altijd leuk om er een geschenk bij te krijgen. Dit jaar was dat de bundel NU met erin tien gedichten van tien jonge Nederlandse en Vlaamse dichters. Hun stijl is heel divers, wat het lezen tot een feest én een ontdekkingsreis maakt. De bundel die ik aanschafte om dit geschenk te verdienen, is Vormen van gekte van Judith Herzberg. In tegenstelling tot de tien dichters uit het geschenk is zij verre van jong, wat niet betekent dat haar gedichten stoffig zijn. Verre van dat! Zoals in al haar bundels bevat ook deze nieuwe een afwisseling van ernstige en hilarische poëzie, evenals van lange en korte gedichten. Ze begint met een meesterlijke korte: 

TERWIJL

Terwijl je doen doet
stapelt zich
genadeloos
het ongedane




Uncategorised Posted on di, januari 14, 2020 12:34:47

KIEZELSTEEN

‘Ik wil zandkorrels, steentjes en rotsblokken taal rondstrooien’, staat boven mijn weblog. Welnu, dan past een kiezelsteen er prima bij. Ik kwam een prachtige tegen in de bundel De mooiste gedichten van de wereld – 50 dichters kiezen hun favoriete gedicht uit de schatkamers van Poetry International. Maria Barnas koos onderstaand gedicht van de Poolse dichter Zbigniew Herbert in de vertaling van Gerard Rasch:

DE KIEZELSTEEN





De kiezelsteen is 
een volmaakt schepsel
zichzelf gelijk 
zijn grenzen bewakend
nauwkeurig gevuld 
met de zin van steen
met een lucht die nergens op lijkt 
niets opschrikt geen begeerte wekt
zijn vuur en koelte 
zijn correct en een en al waardigheid
ik voel een zwaar verwijt 
wanneer ik hem in mijn hand houd
en valse warmte
zijn edele lichaam doordringt
− Kiezelstenen zijn niet te temmen    
tot het einde toe zullen ze ons aankijken
met hun rustige en heel heldere oog


MODDERGEVECHT

Uncategorised Posted on vr, december 06, 2019 13:20:17

Ik zit in een leesgat. Daar stortte ik al eens eerder in. De keer nadat ik Mijn Strijd van Knausgard uit had bijvoorbeeld. Ook na Proust trouwens en na Het achtste leven (voor Brilka). Deze keer overkwam het me na De Bourgondiërs van Bart van Loo. Wat was het een feest om dit boek te lezen! Bart van Loo is een meesterlijke verteller. Ter zake kundig loodst hij de lezer door de periode waarin de hertogen van Bourgondië in onze contreien de dienst uitmaakten. Van Loo schrijft beeldend en boeiend. Dat doet hij in lange, bloemrijke zinnen. Langdradig wordt zijn verteltrant echter nooit. Dat hij ook nog met humor schrijft en zich nu en dan op een gemoedelijke manier rechtstreeks tot de lezer wendt, maakt het lezen extra aangenaam. Doordat ik graag historische fictie en non-fictie lees, kwam ik bij De Bourgondiërs veel oude bekenden tegen. Ook kwam ik op bekende plekken, bijvoorbeeld in Azincourt. Daar overwon het leger van Hendrik V van Engeland in 1415 dat van Karel VI van Frankrijk. De in zware harnassen uitgedoste Fransen verloren de strijd op het door regen doornatte, modderige terrein. Ze gleden weg of zaten letterlijk vast in de modder, al dan niet met paard en al.

De Slag bij Azincourt vond plaats tijdens de Honderdjarige Oorlog. Behalve over deze oorlog verhaalt Bart van Loo over meer oorlogen en veldslagen. Er is door de eeuwen heen heel wat bloed vergoten op Europese bodem. We mogen blij zijn dat dit na de Tweede Wereldoorlog in West-Europa niet meer is voorgekomen. Met dank aan de (nog niet perfecte) Europese Unie. Ook daar wordt wel eens een moddergevecht gehouden, maar wel van een mildere orde dan dat bij Azincourt.

(afbeelding: Filips de Goede, naar een verloren origineel van Rogier van der Weyden uit 1445)


Uncategorised Posted on di, november 19, 2019 13:50:27

VREEMD

Onze minister-president deed onlangs erg dramatisch over de stikstof- en pfasproblemen. Ik vond dat vreemd. Het probleem is toch al jaren bekend? ‘Nooit zo’n erge crisis meegemaakt in mijn negenjarige carrière, zelfs de vluchtelingencrisis was niet zo erg’, zei Mark Rutte. Ik dacht: nee, logisch niet, vluchtelingen komen niet dreigend met zware tractoren of graafmachines naar het Binnenhof en andere overheidsplekken! Maar goed, woorden kun je nou eenmaal heel persoonlijk inzetten en interpreteren, dus vooruit: ik gun Mark zijn crisis. Ook gun ik hem zijn verschrikkelijk wat betreft het besluit om de maximumsnelheid terug te brengen naar 100 km per uur. Zelf versta ik onder verschrikkelijk iets anders, of het nou op persoonlijk of politiek-maatschappelijk gebied is. Om bij dat laatste te blijven, wat te denken bijvoorbeeld van (heb je hem weer) de vluchtelingencrisis, de klimaatcrisis, de MH-17 ramp, de zwarte pietenonrust en ander racisme? Dan is ‘slechts’ 100 km rijden toch een eitje? Overigens mogen we ’s nachts lekker los blijven gaan tot 130, want nachtelijke vervuiling schijnt niet aan te tikken. Al weer iets dat ik vreemd vind, maar ik vermoed dat ook mijn interpretatie van vreemd heel anders is dan die van Rutte en zijn Vroem Vroem Democraten.



korrels Posted on zo, oktober 20, 2019 17:34:31

ZIJ/HIJ

We zitten momenteel midden in de Maand van de Geschiedenis. Naast diverse activiteiten en exposities spelen ook boeken een rol. Volgende week wordt de Libris Geschiedenisprijs uitgereikt. Ik heb nog geen van de genomineerde boeken gelezen, maar Bart van Loo’s ‘De Bourgondiërs’ komt binnenkort mijn kant op, meldde een van mijn leesvriendinnen. Ik kijk er naar uit. Het thema van de Maand van de Geschiedenis is ZIJ/HIJ. Het essay is dit jaar geschreven door Alma en Marita Mathijsen en heet ‘Niet schrikken mama’. In het essay schijven moeder Marita en dochter Alma elkaar brieven over de verhoudingen tussen de seksen. De brieven zijn heel persoonlijk. De titel ‘Niet schrikken mama’ slaat op de eerste brief van Alma. In die -in dichtvorm geschreven- brief stelt ze dat ze liever een jongen zou zijn. Marita schrikt wel degelijk van deze mededeling. Er ontspint zich een boeiende briefwisseling. Alma gaat soms fel tekeer. Ze betrapt zich erop dat ze zich puberaal opstelt. Haar houding dwingt Marita om uitleg te geven en zich soms te verdedigen, wat echter niet betekent dat ze zich beledigd voelt. Als leeftijdgenoot van Marita begrijp ik haar opvattingen goed, maar ik begrijp die van Alma ook. Zij heeft gelijk dat meisjes en vrouwen het in de maatschappij moeilijker hebben dan jongens en mannen. Zogenaamd zijn er gelijke kansen, maar in de praktijk is er veel mis, niet alleen wat betreft carrièremogelijkheden, maar ook qua gelijkheid in de openbare ruimte. Alma wijst erop dat er in de omgang tussen mannen en vrouwen veel mankeert, waardoor meisjes en vrouwen zich zowel in de persoonlijke sfeer als in de openbare ruimte dikwijls onveilig voelen. Hetzelfde geldt voor lhbti’ers. In haar laatste -wederom als gedicht geschreven- brief stelt Alma dat ze pas een meisje wil zijn als er volledige gelijkheid is tussen vrouwen en mannen en als vrouwen zich overal veilig kunnen voelen. Zodra die zaken voor elkaar zijn, wil ze trouwens geen meisje genoemd worden, maar vrouw.



LAMPJE

Uncategorised Posted on zo, oktober 06, 2019 16:55:03

Het is Kinderboekenweek. Gideon Samson won met Zeb. de Gouden Griffel. Ik heb het boek gereserveerd bij de bieb. Ik lees nu en dan een kinderboek. Sommige kinderboeken zijn namelijk geschikt voor kinderen van alle leeftijden. Vorig jaar won Annet Schaap de Gouden Griffel met Lampje. Ik las dit boek onlangs en vond het geweldig. Het gaat over het meisje Lampje. Eigenlijk heet ze Emilia, maar iedereen noemt haar Lampje omdat ze de dochter is van de vuurtorenwachter. Ze woont met haar vader in een grijze vuurtoren. Haar moeder is overleden. Daar is haar vader zo verdrietig om dat hij veel drinkt, waardoor veel van het werk in de vuurtoren op Lampje neerkomt. Zo klimt ze iedere avond de trappen op om het licht van de vuurtoren aan te steken. Ze probeert er aan te denken altijd genoeg lucifers in huis te hebben, maar merkt op een dag dat ze vergeten is nieuwe te kopen. Er is geen enkele lucifer meer in huis, waardoor het licht niet ontstoken kan worden. En dat terwijl het net die dag stormt! Er gaat van alles mis en Lampje wordt uit huis geplaatst. Ze moet werken in een huis waarvan iedereen zegt dat er een monster woont. Dat blijkt inderdaad zo te zijn, maar ook weer niet.

Ik raad iedereen van 8 tot 108 aan dit boek te lezen. Het verhaal is spannend, sprookjesachtig en ontroerend, maar ook leerzaam. Het lijkt te willen zeggen dat je tot meer in staat bent dan je zelf denkt. Zo leert Lampje lezen en schrijven, terwijl haar altijd gezegd is dat ze daar te dom voor was. Ook lees je tussen de regels door dat het zinloos is te leven met schuldgevoelens. Het zijn zware thema’s, maar Annet Schaap dient ze licht en niet opdringerig op. Goede lezertjes zullen ze opmerken, maar ook voor wie dit niet doet, heeft het boek genoeg te bieden. De illustraties zijn van de schrijfster zelf. (Van huis uit is ze illustratrice.) Met Lampje won ze, naast de Gouden Griffel, de Nienke van Hichtum-prijs, de Woutertje Pieterse Prijs en de Vlaamse Boekenleeuw.

voor meer illustraties zie https://www.annetschaap.com/lampje/


DICHTER BIJ ZEE

Uncategorised Posted on wo, september 11, 2019 17:18:44

Ieder voorjaar wordt op Texel het project Dichter bij Zee georganiseerd, een openlucht-kunstproject waarin dichters de hoofdrol spelen. Ik was vorige week op Texel en zag bij het strand van Paal 9 doeken hangen met erop een aantal van de gedichten van dit jaar. Het gedicht Zandkorrels van Theo Olthuis trok mijn aandacht, niet alleen omdat mijn weblog zo heet, maar ook omdat ik het een prachtig gedicht vind. Inderdaad kunnen zandkorrels veel. Mensen kunnen ook veel met zandkorrels. Ik boetseer er zelfs blogs mee…

ZANDKORRELS

Ooit van rotsen

los geschuurd

door wind en rivieren

meegevoerd

naar zee of land

als een grondstof

voor boom, struik en plant.

En bouwstof

voor holen en huizen van steen.

Voor duinen, dijken, dammen,

wijnglas en zandkasteel.

Zo met z’n allen

kunnen zandkorrels veel.

Theo Olthuis

blogger bij zee


EEN HANDIGE AAP

Uncategorised Posted on wo, augustus 07, 2019 13:57:50

Specialist in kooiaaptransport, las ik op de zijkant van een vrachtwagen. Kooiapen?, peinsde ik. Zijn dat apen in kooien? Vergelijkbaar met kistkalveren? Of met varkens die hun korte leven in kleine, getraliede hokken slijten? Nee, vast niet, apen worden in Nederland niet gegeten. Heeft het dan iets te maken met het apenkooien dat ik van vroeger uit de gymles ken? Nee, lijkt me ook niet. Thuis maar eens even vriend Google raadplegen.

Gevonden! Een kooiaap is een meeneemheftruck die achter een vrachtwagen wordt bevestigd, zodat die zijn eigen heftruck heeft voor het laden en lossen van goederen. Het woord kooiaap is een eponiem, een woord dus waarbij de naam van een persoon (vaak een uitvinder/ontdekker) wordt gebruikt voor een voorwerp, denk aan bintje of zeppelin. De kooiaap is genoemd naar Hessel Kooi. Deze man had in de jaren zeventig in Friesland een bedrijf voor het wassen van bloembollen. Voor het laden en lossen op locatie had hij vaak een heftruck nodig. Die was niet altijd voorhanden. Hij knutselde daarom zelf een exemplaar en hing dat achter zijn vrachtwagen. De kooiaap was geboren! Collega’s toonden interesse en Hessel bouwde er nog een paar in zijn schuur. Zo ontstond de firma Kooi, die via verschillende overnames nu in handen is van een multinational. Waar het woorddeel aap voor staat kan ik nergens vinden. Ik houd het erop dat het komt van de uitdrukking ‘dat is een handige aap’. Niet dat ik die uitdrukking ergens kan vinden, maar mij staat bij dat ik hem in mijn jeugd wel eens hoorde. En zeg nou zelf: een kooiaap is handig, nietwaar?

Ik zag overigens dat kooiaap op sommige sites geschreven wordt als kooi-aap. Dus pakte ik het Groene Boekje. Zowel in de nieuwe als in de vorige editie is geen kooiaap te vinden, niet mét en niet zonder streepje. In het oude boekje vond ik wel kistkalf en kooi-eend. Zowel kalf als eend zijn niet meer opgenomen in de nieuwe editie. Ook al wordt het volop gebruikt op internet, kooiaap blijkt dus geen officieel woord. De officiële benaming is meeneemheftruck. Wat een saai woord!



Volgende »