Blog Image

zandkorrels

Lezen, schrijven, observeren.

Ik wil zandkorrels, steentjes en rotsblokken taal rondstrooien.

korrels Posted on zo, oktober 20, 2019 17:34:31

ZIJ/HIJ

We zitten momenteel midden in de Maand van de Geschiedenis. Naast diverse activiteiten en exposities spelen ook boeken een rol. Volgende week wordt de Libris Geschiedenisprijs uitgereikt. Ik heb nog geen van de genomineerde boeken gelezen, maar Bart van Loo’s ‘De Bourgondiërs’ komt binnenkort mijn kant op, meldde een van mijn leesvriendinnen. Ik kijk er naar uit. Het thema van de Maand van de Geschiedenis is ZIJ/HIJ. Het essay is dit jaar geschreven door Alma en Marita Mathijsen en heet ‘Niet schrikken mama’. In het essay schijven moeder Marita en dochter Alma elkaar brieven over de verhoudingen tussen de seksen. De brieven zijn heel persoonlijk. De titel ‘Niet schrikken mama’ slaat op de eerste brief van Alma. In die -in dichtvorm geschreven- brief stelt ze dat ze liever een jongen zou zijn. Marita schrikt wel degelijk van deze mededeling. Er ontspint zich een boeiende briefwisseling. Alma gaat soms fel tekeer. Ze betrapt zich erop dat ze zich puberaal opstelt. Haar houding dwingt Marita om uitleg te geven en zich soms te verdedigen, wat echter niet betekent dat ze zich beledigd voelt. Als leeftijdgenoot van Marita begrijp ik haar opvattingen goed, maar ik begrijp die van Alma ook. Zij heeft gelijk dat meisjes en vrouwen het in de maatschappij moeilijker hebben dan jongens en mannen. Zogenaamd zijn er gelijke kansen, maar in de praktijk is er veel mis, niet alleen wat betreft carrièremogelijkheden, maar ook qua gelijkheid in de openbare ruimte. Alma wijst erop dat er in de omgang tussen mannen en vrouwen veel mankeert, waardoor meisjes en vrouwen zich zowel in de persoonlijke sfeer als in de openbare ruimte dikwijls onveilig voelen. Hetzelfde geldt voor lhbti’ers. In haar laatste -wederom als gedicht geschreven- brief stelt Alma dat ze pas een meisje wil zijn als er volledige gelijkheid is tussen vrouwen en mannen en als vrouwen zich overal veilig kunnen voelen. Zodra die zaken voor elkaar zijn, wil ze trouwens geen meisje genoemd worden, maar vrouw.



LAMPJE

Uncategorised Posted on zo, oktober 06, 2019 16:55:03

Het is Kinderboekenweek. Gideon Samson won met Zeb. de Gouden Griffel. Ik heb het boek gereserveerd bij de bieb. Ik lees nu en dan een kinderboek. Sommige kinderboeken zijn namelijk geschikt voor kinderen van alle leeftijden. Vorig jaar won Annet Schaap de Gouden Griffel met Lampje. Ik las dit boek onlangs en vond het geweldig. Het gaat over het meisje Lampje. Eigenlijk heet ze Emilia, maar iedereen noemt haar Lampje omdat ze de dochter is van de vuurtorenwachter. Ze woont met haar vader in een grijze vuurtoren. Haar moeder is overleden. Daar is haar vader zo verdrietig om dat hij veel drinkt, waardoor veel van het werk in de vuurtoren op Lampje neerkomt. Zo klimt ze iedere avond de trappen op om het licht van de vuurtoren aan te steken. Ze probeert er aan te denken altijd genoeg lucifers in huis te hebben, maar merkt op een dag dat ze vergeten is nieuwe te kopen. Er is geen enkele lucifer meer in huis, waardoor het licht niet ontstoken kan worden. En dat terwijl het net die dag stormt! Er gaat van alles mis en Lampje wordt uit huis geplaatst. Ze moet werken in een huis waarvan iedereen zegt dat er een monster woont. Dat blijkt inderdaad zo te zijn, maar ook weer niet.

Ik raad iedereen van 8 tot 108 aan dit boek te lezen. Het verhaal is spannend, sprookjesachtig en ontroerend, maar ook leerzaam. Het lijkt te willen zeggen dat je tot meer in staat bent dan je zelf denkt. Zo leert Lampje lezen en schrijven, terwijl haar altijd gezegd is dat ze daar te dom voor was. Ook lees je tussen de regels door dat het zinloos is te leven met schuldgevoelens. Het zijn zware thema’s, maar Annet Schaap dient ze licht en niet opdringerig op. Goede lezertjes zullen ze opmerken, maar ook voor wie dit niet doet, heeft het boek genoeg te bieden. De illustraties zijn van de schrijfster zelf. (Van huis uit is ze illustratrice.) Met Lampje won ze, naast de Gouden Griffel, de Nienke van Hichtum-prijs, de Woutertje Pieterse Prijs en de Vlaamse Boekenleeuw.

voor meer illustraties zie https://www.annetschaap.com/lampje/


DICHTER BIJ ZEE

Uncategorised Posted on wo, september 11, 2019 17:18:44

Ieder voorjaar wordt op Texel het project Dichter bij Zee georganiseerd, een openlucht-kunstproject waarin dichters de hoofdrol spelen. Ik was vorige week op Texel en zag bij het strand van Paal 9 doeken hangen met erop een aantal van de gedichten van dit jaar. Het gedicht Zandkorrels van Theo Olthuis trok mijn aandacht, niet alleen omdat mijn weblog zo heet, maar ook omdat ik het een prachtig gedicht vind. Inderdaad kunnen zandkorrels veel. Mensen kunnen ook veel met zandkorrels. Ik boetseer er zelfs blogs mee…

ZANDKORRELS

Ooit van rotsen

los geschuurd

door wind en rivieren

meegevoerd

naar zee of land

als een grondstof

voor boom, struik en plant.

En bouwstof

voor holen en huizen van steen.

Voor duinen, dijken, dammen,

wijnglas en zandkasteel.

Zo met z’n allen

kunnen zandkorrels veel.

Theo Olthuis

blogger bij zee


EEN HANDIGE AAP

Uncategorised Posted on wo, augustus 07, 2019 13:57:50

Specialist in kooiaaptransport, las ik op de zijkant van een vrachtwagen. Kooiapen?, peinsde ik. Zijn dat apen in kooien? Vergelijkbaar met kistkalveren? Of met varkens die hun korte leven in kleine, getraliede hokken slijten? Nee, vast niet, apen worden in Nederland niet gegeten. Heeft het dan iets te maken met het apenkooien dat ik van vroeger uit de gymles ken? Nee, lijkt me ook niet. Thuis maar eens even vriend Google raadplegen.

Gevonden! Een kooiaap is een meeneemheftruck die achter een vrachtwagen wordt bevestigd, zodat die zijn eigen heftruck heeft voor het laden en lossen van goederen. Het woord kooiaap is een eponiem, een woord dus waarbij de naam van een persoon (vaak een uitvinder/ontdekker) wordt gebruikt voor een voorwerp, denk aan bintje of zeppelin. De kooiaap is genoemd naar Hessel Kooi. Deze man had in de jaren zeventig in Friesland een bedrijf voor het wassen van bloembollen. Voor het laden en lossen op locatie had hij vaak een heftruck nodig. Die was niet altijd voorhanden. Hij knutselde daarom zelf een exemplaar en hing dat achter zijn vrachtwagen. De kooiaap was geboren! Collega’s toonden interesse en Hessel bouwde er nog een paar in zijn schuur. Zo ontstond de firma Kooi, die via verschillende overnames nu in handen is van een multinational. Waar het woorddeel aap voor staat kan ik nergens vinden. Ik houd het erop dat het komt van de uitdrukking ‘dat is een handige aap’. Niet dat ik die uitdrukking ergens kan vinden, maar mij staat bij dat ik hem in mijn jeugd wel eens hoorde. En zeg nou zelf: een kooiaap is handig, nietwaar?

Ik zag overigens dat kooiaap op sommige sites geschreven wordt als kooi-aap. Dus pakte ik het Groene Boekje. Zowel in de nieuwe als in de vorige editie is geen kooiaap te vinden, niet mét en niet zonder streepje. In het oude boekje vond ik wel kistkalf en kooi-eend. Zowel kalf als eend zijn niet meer opgenomen in de nieuwe editie. Ook al wordt het volop gebruikt op internet, kooiaap blijkt dus geen officieel woord. De officiële benaming is meeneemheftruck. Wat een saai woord!



PASPOORT

korrels Posted on zo, juni 30, 2019 16:54:11

Ik las Welkom in het rijk der zieken van Hannah Bervoets. In het programma M vertelde de schrijfster dat ze al lange tijd wilde schrijven over chronisch ziek zijn en wat dat met een mens doet. Ze zocht naar een geschikte manier om erover te schrijven. Door Susan Sontag kwam ze op een idee. Sontag schrijft in Ilness as Metaphor: ‘Wij zijn zowel burger van het rijk der gezonden als van het rijk der zieken. Hoewel we bij voorkeur alleen van het goede paspoort gebruikmaken, komt iedereen vroeg of laat gedwongen in dat andere rijk terecht, al is het maar tijdelijk.’

Omdat ik mijn goede paspoort al vele tientallen jaren kwijt ben en geen verblijfsvergunning meer krijg voor het rijk der gezonden, was ik erg benieuwd naar Bervoets roman. Mijn start was moeizaam. Na zo’n twintig bladzijden legde ik het boek weg. Het kwam, om het in hulpverleningsjargon te zeggen, te erg binnen. Na een paar dagen riep ik mezelf tot de orde en vanaf dat moment las ik door. Het verhaal van hoofdpersoon Clay, die aan het Q-koortsvermoeidheidssyndroom lijdt, vind ik heel herkenbaar, ook al lijd ik zelf aan een ander syndroom. De gevoelens van Clay, zijn zoektocht naar een diagnose, naar hulp, naar erkenning…ik ken het allemaal.

Hannah Bervoets schrijft invoelend en realistisch over chronisch ziek zijn. Dat ze zelf een chronische aandoening heeft, zal geholpen hebben. De structuur van het verhaal is verrassend. Afwisselend lees je een realistisch hoofdstuk en een dat bijna surrealistisch is. De realistische delen zijn in de jij-vorm geschreven, naar mijn idee omdat Clay zijn ziekte nog niet heeft geaccepteerd en daardoor met afstand over zichzelf en zijn lichaam praat. De andere hoofdstukken zijn niet zodanig surrealistisch dat je ze niet vat. Sterker nog… ík vatte ze meer dan goed: dat Clay door een raar land reist terwijl hij zijn lichaam achter zich aan sleept, lijkt vreemd, maar voor mij was het heel herkenbaar. Zelf heb ik ook regelmatig het idee dat ik mijn lijf als ballast met me meesjouw. Ik weet al een tijdje dat er niets anders opzit dan te accepteren dat de ene dag of week beroerder is dan de andere en dat ik het daarmee moet doen. Zo werkt dat nu eenmaal in het Rijk der zieken. De fascinerende tocht die Clay in dat rijk onder leiding van gids Susan maakt, is een tocht naar deze acceptatie.

Ik ben Hannah Bervoets dankbaar voor dit boek. Zoals een personage in de roman zegt: er zijn veel verhalen, films en boeken gemaakt over progressieve ziekten: iemand gaat dood of geneest na veel lijden, maar er zijn nul films en romans over chronische aandoeningen, over ziekten die nooit overgaan en waarvan je niet geneest. Misschien is het getal nul overdreven, maar feit is dat ik niet eerder een roman las die zo goed laat zien wat het betekent om chronisch ziek te zijn. En dat zonder tranentrekkerig te worden. Ik vond het boek troostend en denk dat meer mensen met een ziek lijf dat zullen vinden. Het lijkt me tevens heel leerzaam voor naasten, vrienden en bekenden van mensen die net als ik hun goede paspoort kwijt zijn en daardoor in een minder aangenaam land moeten leven.



FLATGEBOUWEN

korrels Posted on vr, juni 07, 2019 17:57:01

Is het misschien een idee om alle gemeenteraadsleden van Nederlandse steden die aan het water liggen (en die in Vlaanderen ook) een exemplaar te sturen van Grand Hotel Europa van Ilja Leonard Pfeijffer? Want waar je op kon wachten, gebeurde afgelopen week in Venetië: een cruiseschip met de omvang van een groot flatgebouw raakte daar vlak voor de kade op drift. Het bleef bij een bescheiden aanvaring met zowel de kade als een daar aangemeerde kleine passagiersboot. Er vielen ‘slechts’ vier gewonden. Hopelijk was de opluchting daarover niet te klein, want het lijkt me zaak paal en perk te stellen en deze monsterachtige schepen te gaan weren. Ze zijn behalve gevaarlijk ook zeer vervuilend en zorgen na het aanmeren voor een hoos aan opvarenden die in de steden op zoek gaat naar toeristenwinkels en ander licht vermaak. Deze mensen brengen evenals de cruiseschepen veel geld in het stedelijke laatje, maar de overlast is niet mis. Dus laten we het doen: we sturen flink wat Grand Hotels naar de desbetreffende gemeenten. Ik pleit tevens voor een snelle vertaling van de roman in het Italiaans, zodat bestuurders in Venetië zullen inzien dat hun stad al onleefbaar ís en dat ze die vermaledijde cruiseschepen net zo goed onmiddellijk kunnen weren, omdat het niet lang meer zal duren voordat toeristen geen zin meer hebben om hun overvolle stad te bezoeken. Waar die cruiseschepen dan heen moeten? Misschien naar Den Haag. Daar willen ze meer van die flatgebouwen toelaten. Ze willen zich richten op ‘het kleinere, luxere segment’, dat wel. Mocht het te zijner tijd te booming worden, dan nemen ze maatregelen, aldus een woordvoerder van Seaport The Hague-Scheveningen. Welke dat zijn, vermeld ze niet. Misschien diepen ze dan de haven, pardon, the Seaport uit? Mesdag draait zich om in zijn graf…



EEN MILJOEN

korrels Posted on di, mei 14, 2019 17:49:20

Een miljoen planten- en diersoorten zullen de komende decennia uitsterven als we niets doen. Dit alarmerende bericht bereikte ons onlangs. Ik heb niet de indruk dat veel mensen geschrokken zijn van dit nieuws. Mij laat het echter niet los. Ik vraag me steeds af wat ik ervan zou waarnemen als ze met hun miljoen morgen in een keer zijn uitgestorven. Als ik ’s ochtends de gordijnen opendoe, zie ik er dan iets van? Hoeveel planten in mijn tuin zijn foetsie? Hoeveel vogels en insecten? Veel of bijna niets? Helemaal niets misschien? Een miljoen…het getal blijft door mijn hoofd spoken. Wat daar ook rondspookt is de gedachte dat er (weer) niets zal worden gedaan, dat we zullen blijven doorgaan met ons verdere sloopwerk van de aarde en haar natuur. Natuurlijk, we doen wat aardige dingen en er lijken wat inzichten te rijpen en tot handelen te leiden, maar mijn spookgedachte zegt dat het niet voldoende is en dat het inmiddels vijf over twaalf is op een klok die je niet terug kunt draaien. Wat te doen? Meer dan als individu zo milieuvriendelijk mogelijk leven, kun je niet doen. Maar ook dan ben je nu en dan slopend bezig, want wie stapt er nooit eens in een auto, zet nooit de verwarming een graadje hoger of koopt nooit iets dat gemaakt is in een verweggistan land en dat dus met een smerig vliegtuig of containerchip is aangevoerd? Ik blijf hopen dat het een beetje goed komt met moeder aarde. Ik blijf hopen op wijze besluiten van bestuurders, bedrijven en burgers wereldwijd. Ik hoop ook op veel wijze Europese kiezers, die op 23 mei aanstaande het groene verschil willen maken.



KRINGLOOP

korrels Posted on zo, april 14, 2019 17:09:43

een volleerd corps de ballet

fladdert en vlindert

in roestbruine outfits

van links naar rechts

en andersom

over de weg

op de maat van de wind

op muziek van Mozart

op weg naar het einde

plaats makend

voor nieuw leven

voor fris groen



Volgende »