Specialist in kooiaaptransport, las ik op de zijkant van een vrachtwagen. Kooiapen?, peinsde ik. Zijn dat apen in kooien? Vergelijkbaar met kistkalveren? Of met varkens die hun korte leven in kleine, getraliede hokken slijten? Nee, vast niet, apen worden in Nederland niet gegeten. Heeft het dan iets te maken met het apenkooien dat ik van vroeger uit de gymles ken? Nee, lijkt me ook niet. Thuis maar eens even vriend Google raadplegen.

Gevonden! Een kooiaap is een meeneemheftruck die achter een vrachtwagen wordt bevestigd, zodat die zijn eigen heftruck heeft voor het laden en lossen van goederen. Het woord kooiaap is een eponiem, een woord dus waarbij de naam van een persoon (vaak een uitvinder/ontdekker) wordt gebruikt voor een voorwerp, denk aan bintje of zeppelin. De kooiaap is genoemd naar Hessel Kooi. Deze man had in de jaren zeventig in Friesland een bedrijf voor het wassen van bloembollen. Voor het laden en lossen op locatie had hij vaak een heftruck nodig. Die was niet altijd voorhanden. Hij knutselde daarom zelf een exemplaar en hing dat achter zijn vrachtwagen. De kooiaap was geboren! Collega’s toonden interesse en Hessel bouwde er nog een paar in zijn schuur. Zo ontstond de firma Kooi, die via verschillende overnames nu in handen is van een multinational. Waar het woorddeel aap voor staat kan ik nergens vinden. Ik houd het erop dat het komt van de uitdrukking ‘dat is een handige aap’. Niet dat ik die uitdrukking ergens kan vinden, maar mij staat bij dat ik hem in mijn jeugd wel eens hoorde. En zeg nou zelf: een kooiaap is handig, nietwaar?

Ik zag overigens dat kooiaap op sommige sites geschreven wordt als kooi-aap. Dus pakte ik het Groene Boekje. Zowel in de nieuwe als in de vorige editie is geen kooiaap te vinden, niet mét en niet zonder streepje. In het oude boekje vond ik wel kistkalf en kooi-eend. Zowel kalf als eend zijn niet meer opgenomen in de nieuwe editie. Ook al wordt het volop gebruikt op internet, kooiaap blijkt dus geen officieel woord. De officiële benaming is meeneemheftruck. Wat een saai woord!